الف ) بخش زبان شنا سي

1

هدف از مطالعه ي زبان در گذشته چه چيزهايي بود ؟

2

مهمترين ويژگي زبا ن ا نسا ن چيست ؟توضيح دهيد

3

گويش به كدا م يك ا ز شكل ها ي زبا ن ا طلا ق مي شود ؟

4

كدا م يك از شاخه ها ي زبا ن شنا سي به مطا لعه ي گذ شته ي زبا ن مر بو ط مي شو د ؟

5

وا ج شنا سي به كدا م بخش از زبا ن مي پردا زد ؟

6

يك مثا ل برا ي ترا دف و يك مثا ل برا ي تضمّن بنو سيد ؟

7

دستور زبا ن به چند بخش تقسيم مي شو د ؟                        

8

جملات نامحدود را به كمك كدام ويژگي زبان مي توان ساخت ؟

9

به كدام يك از شكل هاي زبان ، لهجه گفته مي شود ؟

10

كدام عامل موجب تغيير و تحول در زبان انسان مي شود ؟  

11

واج شناسي چيست ؟

12

رابطه ي معنايي ميان كلمات (خانه و منزل و كتاب و مد رسه)  را بنويسيد :

13

زبان شناسان از نشانه هاي زباني به چه نامي ياد مي كنند ؟           

14

زبان شناسي جديد را به چه نام هايي مي شناسند ؟       

15

مثال زير را به زبان امروزي ، باز نويسي كنيد :

  بگذار تا فردا  داري در ميدان فرو بريم و ا و را بر دار كنيم .

16

انتقال پيام در ارتباط زباني معمولاً در قالب ....... صورت مي گيرد            

17

مطالعه ي زبان به شيوه گذشته را چه مي نامند ؟      

18

رابطه معنايي بين كلمات  زير را بيان كنيد .

1- درس و تحصيل                                    2-  هستي و نيستي     

19

دو سطح جداگانه از بررسي نظام پيچيده و گسترده ي زبان را نام ببريد 

20

مقصود از ارتباط زباني ، عمدتاً چيست ؟

21

هر يك ازموارد زير جزءِ كدام يك از گويش هاي زبان به حساب مي آيد ؟

الف ) گويش هاي زبان فارسي بعد از صفوي          

ب ) گويش هاي يزد ي

22

ساده ترين تعريف زبان را بنويسيد .

23

در زبان شناسي جديد هدف از مطالعه ي زبان چيست ؟

24

رابطه ي معنايي ميان كلمات (  بحر و دريا  و  نيك و بد  ) را بنويسيد :          

25

زبان شناسان مشكل پيچيدگي و گستردگي زبان را چگونه حل كرده اند ؟

26

در كتاب فارسي كدام سطح از زبان مطرح شده است ؟          

27

ر ا بطه ي معنايي كلما ت زير ر ا بيا ن كنيد .

الف ) بر نج و كشا و ر ز ي                    ب) نيك و بد              ج)  پد ر ما در و وا لد ين 

28

مهم تر ين و يژ گي زبان ا نسان دوساختي بودن آن است آ ن را با ذ كر مثا ل تو ضيح د هيد ؟

29

كد ا م بخش ازدستورزبان به شيوه ي تر كيب ا نو ا ع كلما ت تا سطح گر و ه يا جمله مي پر د ا زد ؟ 

30

و ا ج شنا سي به كد ا م بخش ا ز ز با ن مي پر د ا ز د ؟

31

كا ر ز با ن شنا سي جد يد چيست ؟

32

كاربررسي صورت هايي نظير( مر او راحسن گفتند ي ) و ( به باغ ا ندرون)وما ننداين ها كه به گذشته ي زبان فارسي تعلّق دارند ؛ دراختيار كدام شاخه ا ز زبان شناسي ا ست ؟      

33

كدام بخش از دستور زبان به بررسي و طبقه بندي تكواژ ها و چگونگي ساخت واژه وانواع آن مي پردازد ؟   

34

به سبب كدام ويژگي زبان مي توان جمله ي زير را خلق كرد ؟                        

« گل ها آهسته و آرام با هم زمزمه مي كردند .»

35

مطالعه درباره ي گويش واعظان ،مربوط به گويش ........است .                   

36

با توجّه به تعريف زير :

« زبان يك نظام است كه كار اصلي آن ايجاد ارتباط ميان انسان هاست .»

منظور از « نظام » چيست ؟

37

در مطالعه ي زبان ، زبان شناسان براي رفع مشكل گستردگي بيش از حدّ زبان چه مي كنند ؟

38

در زبان شناسي جديد ، زبان شناسان ، زبان را در درجه ي اوّل به چه قصدي مطالعه مي كنند ؟

39

گويش شناسي چيست ؟

40

رابطه ي معنايي ميان هر يك از كلمات زير را بنويسيد .

الف :  ورزش وشنا        ب : هست ونيست

41

واج شناسي چيست ؟

42

جمله ي « بهار شما خرّم باد » از چند نشانه تشكيل شده است ؟                        

43

در جمله ي زير از كدام ويژگي زبان استفاده كرده ايم ؟                                   

 « سيمرغ پرنده اي افسانه اي است كه بر كوه قاف مسكن دارد .»

44

گونه چيست ؟

45

در مطالعه ي زبان ، زبان شناسان براي رفع مشكل تغيير وتحوّل دائمي زبان چه مي كنند ؟

46

رابطه ي معنايي ميان هر يك از كلمات زير را بنويسيد :

الف : دانش آموز و مدرسه               ب  : شادي ونشاط

47

معناشناسي چيست ؟

بررسي معناي انواع تكواژها،كلمه ها ،گروه ها ، جمله ها  و روابط معنايي آن ها

  ب ) بخش نگارش

49

به جا ي و ا ژ گا ن ز ير بر ا بر ها ي منا سب بنو سيد :

     ا لف – د ر مقطع كنو ني     ب –كانديدا 

50

د ر خاطر ه نو يسي  ( جدول ضربي عمل نكنيد )  يعني چه ؟

51

ا سا سي تر ين و يژگي ها ي نا مه خصوصي و د وستا نه ر ا بنويسيد ( ذ كر 2 مو ر د )

52

هنگام نوشتن نا مه ها ي ا د ا ر ي و ر سمي به چه نكاتي با يد تو جه د ا شته با شيم ؟ (ذكر4مورد )

53

نو ع نگارش عبا ر ت ز ير علمي ا ست يا ا د بي  ؟ علت آ ن ر ا بنو يسيد  :

     ( يك تك بو ته ي كوتا ه مغيلا ن و سط بيا با ن دراز ؛ يك قصيد ه بلند ا ست ) .

54

انواع نامه ها را بر حسب نوع نگارش و گيرنده ي آن ها بنويسيد .

55

عبارت زير را نشانه گذاري كنيد :

  صاحب نظران آموزشي مي گويند درست نوشتن درست فهميدن است

56

«لعل » و «سرو »  در زبان علمي و ادبي بر چه چيزي دلالت مي كند ؟

57

در كدام يك از انواع نوشته ،زبان به كار گرفته شده نزديك به زبان گفتار است ؟  

58

جمله ي زير را كوتاه تر كنيد به طوري كه مفهوم اصلي آن حفظ شود :

  « دانشمندان و خردمندان با سعي و كوشش بسيار به هدف و مقصود خويش رسيده اند . »

59

چرا به كار بردن عبارت « نگهبان دين تواند بود » در نوشتار امروز نادرست است ؟

60

در توصيف به كدام دسته از جزئيات بايد پرداخت ؟

61

بيان شباهت ها و تفاوت ها ي دو امر با كدام يك از راه هاي پروراندن معاني ميسّر است ؟    

62

مقصود نوشته ي زير را به طور ساده ودر يك سطر بنويسيد :

  چون ايزد-تعالي – جدّ ه ي نگارنده را از كمال عنايت خويش ،توفيق مطالعه در آثار جاوداني و كلمات آسماني خداوندگار راستين وجان جهان معرفت ، مولانا ، كرامت فرمود .    

63

با ذكر دو دليل بنويسيد كه چرا نوشته زير ، ساده است ؟

  محبت پاكستاني ها نسبت به ما ايراني ها براي من هم تكان د هند ه بودو هم ناراحت كننده . تكان دهنده از اين جهت كه محبتشان حقيقت دارد ...

64

دو مورد از فوايد خاطره نويسي را بنويسيد .

65

چرا جمله ي آيا كي مسافرت كنيم ؟ درست نيست ؟ 

66

يك پيام تسليت براي دوست خود بنويسيد .

67

آيا نامه ي خودماني مي تواند به زبان شكسته و محاوره نوشته شود ؟ چرا ؟

68

از مميّز و ستاره براي چه استفاده مي شود؟ (براي هر كدام يك مورد )

    مميّز :                           ستاره :

69

در جمله ي زير ، قبل وبعداز كلمه ي يعني  چه علامت هاي نگارشي لازم است ؟  

     * هنگام نگارش بايد خوب ديد يعني دقّت داشت و هوشيار بود .    

70

عبارت زير را با علامت نگارشي كامل كنيد :       

بناي واقع گرايي همان رئاليسم در مكاتب ادبي غربي بر حقيقت گويي است .

71

در عبارت زير از قرآن كريم از چه شيوه اي براي بيان مقصود استفاده شده است ؟    

« مثل كساني كه اموالشان را در راه خدا مي بخشند،هم چون دانه اي است كه هفت خوشه مي روياندو در  هر خوشه اي يك صد دانه و خداوند براي هر كس كه بخواهد چند برابر مي كند . »

72

در چه صورت سخن ما صميمي تر خواهد بود ؟          

73

پيام هاي تبريك وتسليت جزءِ كدام يك از انواع نامه محسوب مي شود ؟          

74

يك نامه ي تبريك عيد به برادر بزرگتان كه در شمال زندگي مي كند ، بنويسيد .

75

چرا نوشته ي زير از نظر بيان ، علمي است ؟ 

  « گونه به شكل هايي از زبان گفته مي شود كه هر كدام در جا و موقعيت معيني به كار مي روند .»

76

عبارت زير را خلاصه كنيد :

«  .... بالاخره اين پير مرد از آن فيلسوفان بي قيد بود كه نسبت به هيچ چيز دوستي نداشت وبه همين جهت مكرّر مي گفت كه هيچ چيز  وي را در اين گيتي پابست نمي دارد واگر بنا شود روزي عالم را بدرود گويد ، با كمال خون سردي و بي هيچ گونه اَسَف ،   رخت از جهان  خواهد كشيد . همين عقايد نصرالله باعث شده بود كه با كسي رفت و آمد نمي كرد و دوست نمي گرفت .»

77

خاطره اي از دوران تحصيل خود را در يك بند كوتاه بنويسيد .

78

دو نوشته ي زير چه وجه ا شتراكي از نظر زباني دارند ؟

الف – و پيغمبر مارا – عليه ا سلام – بر هر كه عرضه كردندي ، نستدي . پيغمبر را بر حليمه عرضه كردند ، هم نگرفت .

ب – محبّت پاكستاني ها نسبت به ما ايراني ها براي من، هم تكان دهنده بود وهم ناراحت كننده .

79

متن زير چه نوع نوشته اي است ؟   

  « آفتاب لب بام بود و هوا گرم گرم . از ديواري كه رو به مغرب بود ، هُرم آفتاب توي حياط مي زد . بوي گرمِ خاكِ نم كشيده ، هوا را پر كرده بود .»

80

زبان علمي چه تفاوتي با زبان ادبي دارد ؟        

81

با توجه به علايم نگارشي عبارت زير را نشانه گذاري كنيد :

    « عوامل مهم تربيت عبارت اند از خانواده مدرسه و  

82

برابرهاي مناسب واژگان زير را بنويسيد :

   الف ) علي هذا                ب ) كانديدا 

83

چرا در نوشتار امروز به كار بردن عبارت «ازجاي بشد » نادرست است ؟

84

عام ترين وصميمانه ترين نوع نوشته كدام است ؟  

85

جمله ي زير را كوتاه تر كنيد به طوري كه مفهوم اصلي آن حفظ شود  :

    « در كارهاي بزرگ و مهمّات بايد با خردمندان و عقلا ،مشورت وهم انديشي كرد . »

86

غزض از تشبيه چيست ؟

87

در كدام يك از انواع نوشته ، عبارت ها و كلمات زايد (حشو ) ديده نمي شود ؟  

88

ويژگي هاي يك نوشته ي ساده را بنويسيد . ( ذكر 4مورد )

89

درباره ي موضوع زير يك نامه ي اداري بنويسيد .

 درخواست انتقال پرونده ي تحصيلي شما  به مدرسه اي ديگر

91

دو مورد از فوايد خلاصه نويسي را ذكر كنيد .

92

رعايت علايم نگارشي در كدام نوع ويرايش انجام مي گيرد ؟                  

93

شكل هاي گوناگون هر زبان را نام ببريد .                                    

94

كدام نوع ويرايش مربوط به جنبه هاي دستوري ،نگارشي و املايي است ؟                  

95

آيا مي توان تعريف هاي علمي را خلاصه كرد ؟ چرا ؟          

96

به جاي واژگان زير، برابرهاي مناسب بنويسيد .

الف : ازجاي بشد              ب : گفته آمد          

97

نوشته ي زير ، علمي است يا ادبي ؟ براي پاسخ خود يك دليل بنويسيد.

« اسطوره در لغت به معني افسانه و قصّه است ودر اصطلاح به قصّه اي اطلاق مي شود كه ظاهراً منشأ تاريخي نامعلومي دارد .»

98

نوشته ي زير، ساده است يا پر تكلّف ؟ دو دليل بنويسيد .

« علماي بزرگ علم النّفس  پس از تحقيقات و تفحصّات عميق بالاخره از اين حقيقت مسلّم پرده برداشته اند كه بين افراد جامعه ي بشريّت از نظر لون هاي مختلف ، از لحاظ فراست وهوش وقدرت تفكّر،اختلافي در كنه امر وجود ندارد .»

99

درباره ي موضوع زير ، يك نامه ي اداري مناسب بنويسيد .

« نامه به مؤلّفان كتاب زبان فارسي با عنوان دفتر برنامه ريزي و تأليف كتاب هاي درسي »

100

يك ويژگي اساسي نامه هاي خصوصي و دوستانه را بنويسيد .

101

به جاي واژگان زير ، برابر هاي مناسب بنويسيد .

الف : كانديدا                   ب : نگهبان دين تواند بود     

102

اگر خلاصه نويسي مربوط به يك داستان باشد ، چه ويژگي هايي بايد ذكر شود ؟

103

نوشته ي زير ، علمي است يا ادبي ؟ براي پاسخ خود يك دليل بنويسيد .

« آفتاب غروب در ميان ابرهاي سرخ مي درخشيد ، روزي طوفاني بود و باران در مجمر سوزان مغرب ، چون شراره هاي آتش به نظر مي رسيد . » 

104

دو ويژگي نوشته هاي ساده را بنويسيد .

105

درباره ي موضوع زير يك نامه ي اداري مناسب بنويسيد .

« نامه به اداره ي آموزش و پرورش محل و تقاضاي تجهيز و تقويت كتاب خانه ي مدرسه »

ج) بخش دستور

106

نهاد و گزاره ر ا د ر جمله ي مقابل مشخص كنيد: 

 « پير مرد     چشم ما بو د »                                                                                            

107

ا جز ا ي جمله ي مقابل را مشخص كنيد :  

 « علي    با دشمن    مي جنگد »

108

فعلها ي ز ير ر ا با حفظ شخص به ماضي نقلي بر گر دانيد :

   مي نويسد                        مي ر و د    

109

گذ ر ا يا ناگذ ر ا بو د ن فعل جمله ي ز ير ر ا مشخص كنيد ا گر گذرا ا ست نو ع آ ن ر ا بنو يسيد:

ا حمد ا ز د و ستش ر نجيد ه بو د

110

د ر نو شته ي ز ير نو ع و ا بسته ها ي پيشين ر ا شنا سايي كنيد:

  ا ز بر ر سي در سه ا يالت ا سلا مي به ا ين نتيجه مي ر سيم

111

د ر نو شته ي ز ير نو ع و ا بسته ها ي پسين ر ا مشخص كنيد:

 هفت خا ن به پا يا ن مي ر سد. مي بينيم ؛ كه درخا ن سو م ر ستم ، پهلو ا ني ر ا شكست مي د هد                                                                       

112

د ر جمله ز ير ؛ مر جع ضما ير مشخص شد ه ر ا پيد ا كنيد :

 ا شكبوس نا باورانه مي نگر د و نا م رستم ر ا مي پر سد  . ر ستم مي گو يد :

نامم ر ا پر سيد ي ؟ ما د ر م نا مم ر ا مرگ تو نها د ه ا ست.

113

كد ا م يك ا ز ا سم ها ي ز ير سا د ه ؛  كد ا م مركّب و كد ا م مشتق ا ند ؟

ا لف –نگهبا ن       ب – گو سفند         ج – كتا بخا نه

114

د ر نو شته ي ز ير  ؛ قيد ها ر ا شنا سا يي كنيد و نو ع آ ن ر ا بنو سيد  :

   قر ا ر بو د هما ن ر و ز صبح  ؛ مجيد به تهر ا ن بر و د

115

و ا ژ ه ي  « بر ا د ر » ر ا با نقش نما ها ي كسر ه ؛ حر ف ا ضا فه و حر ف ند ا  د ر جمله ها ي جد ا گا نه به كا ر ببر يد و  ( مفعو ل، مضا ف ا ليه ، متمم و منا د ا ) بسا ز يد .

116

با فعل ( خو ا با ند ) يك جمله بسا ز يد و ا جز ا ي آ ن ر ا مشخص كنيد .

117

جمله اي بنويسيد كه در آن واژه ي « سبزي » اسم جنس» باشد .

118

كدام يك از ا سم هاي زير ساده ، مركب يا مشتق اند ؟                       

  ا لف ) سيما                      ب ) خند ه

119

جمع مكسّر واژه هاي زير را بنويسيد :                                                

 الف )  قلّه                   ب)   دعا

120

هسته ي گروه اسمي زير را مشخص كنيد :                                         

 « همان دو دوست شاعر من »

121

واژه ي «كدام » را در دو جمله ي جداگانه يك بار به عنوان ضمير پرسشي و يك بار به عنوان صفت پرسشي به كار ببريد .             

122

كدام يك از صفت هاي شمارشي ، پيشين و كدام يك پسين اند ؟

123

صفت عالي ( وا بسته ي پيشين ) را در يك گروه اسمي به كار ببريد .           

124

واژه ي « حافظ » را با نقش نما هاي (كسره و حرف ندا ) در جمله هاي جداگانه به كار ببريد .

125

در جمله ي زير ، نام وابسته ها ي پيشين و پسين را زير هر كلمه بنو يسيد .

      درخت كهني در اين حوالي است كه داراي دو شاخه ي بلند ا ست .

126

و ا ژ ه ها ي( هنر مند) و (گو يا )چه نو ع صفت بيا ني هستند ؟    

127

كلما ت( كدام) و( پنجمين ) ر ا د ر جمله ها يي جدا گا نه به عنو ا ن صفت پيشين به كا ر ببر يد .

128

باتوجه به متن زير به پرسش هاي آمده پاسخ دهيد :

    « پير مرد با خانواده هر سال تابستان به يوش مي رفتند اما من مي ديدم كه او خود در اين سفر هاي هرساله به جست وجوي تسلّايي مي رفت . او دور از هر ادايي به سادگي در ميان ما مي زيست . »

الف ) مرجع ضمير « ا و » چيست ؟                

ب ) كدام واژه ضمير مشترك است ؟              

پ ) يك صفت اشاره و يك صفت مبهم در متن بيابيد                    

ت )واژه هاي« تابستان» و« به سادگي » درمتن بالا به عنوان قيد به كار رفته است ،نوع آن هارابنويسيد

129

جدول زير را كامل كنيد

    فعل

  بن مضارع 

صفت فاعلي

صفت لياقت

صفت مفعولي

 مي ديدم

 

 

 

 

 

130

در جمله ها ي زير ، ضمير ها را پيدا كنيدونام آ نها را بنو يسيد :

     ا لف ) ا ين كتا ب ر ا چندخر يدي ؟                   

 ب ) آ ن ها در ا ين كلاس درس مي خو ا نند .

131

در جمله ي زير ، به جاي ضميرهاي مشخص شده ، ضمير پيوسته بياو ر يد :

       او نوشته هاي تازه ي خود  ر ا به من  نشا ن دا د .                                             

132

درجمله ي زير فقط دو قيد مشخص كنيد :       

      امشب به را ستي شب ما روز روشن ا ست

133

كدام كلمه قيد مختص است ؟     هنوز     ، صبح   ، ديوانه وار

134

كدام كلمه پيشوند +اسم است ؟ از امروز   ، تاكي ؟   با احتيا ط

135

در نوشته ي زير ، پيوند هاي مشخص شده ، وابسته ساز هستند يا هم پايه ساز ؟

    به ديگران احترام بگذاريم تا محترم باشيم . زندگي پر از عبرت  است ولي عبرت آموز بسيار نيست .                                                

136

واژه ي « آسمان » را با نقش نماهاي( كسره و حرف اضافه ) در دو جمله ي جداگانه به كار ببريد و « مضاف اليه و متمّم ) بسازيد      

137

براي گروه اسمي « اين قلّه ي بلند» يك نمودار پيكاني و يك نمودار درختي رسم كنيد .

138

در عبارت زير خبر و صاحب خبر كدا مند ؟

« گنجشك ها  با نوك باز بر شاخه ها چرت مي زدند . »   

139

با تو جه به متن ز ير :

    « شتر آ هسته مي ر و د....آ با دي ا ز پس گر ما يي كه بر دشت نشسته ا ست ، خو درا نشا ن مي دهد. خا ر بن ها به ز مين چنگ  ز ده ا ند و سنگ ر يز ه ها ا ز ز ير پا يش سُر مي خو ر ند . »

ا لف – ز ما ن و نو ع ا فعا ل مشخص شد ه را بنو يسيد .

نشسته است :                                   مي خورند : 

ب –ثا بت كنيد كه « ز مين » يك ا سم عا م ا ست .             

پ –فعل جمله ي ا ول گذ ر ا ست يا نا گذ ر ؟                        

ت – در عبا ر ت بالا يك ا سم مر كّب مشخص كنيد .                    

140

ثابت كنيد وا ژه ي « جوا هر» ا مروزه در معني مفر د به كا ر مي ر و د ؟

141

نقش نما ها را در عبا رت ز ير مشخص كنيد .

« پرورد گارا .! بارا نِ رحمتت را بر من ببار . »

142

در عبارت زيريك متمم قيدي ( نشانه دار ) ويك قيدمختص (بي نشا نه ) بيا بيد .

   « شا يد به خوبي نتوا نستم با ا و سخن بگويم . »

143

نوع ضميرها را در عبا رت زير مشخص كنيد .

« بيا تا هوا تروتا زه ا ست،خود ت رابرسان، مادرچشم به راه توست،آب خوش ازگلويش پايين نمي رود. »

144

چرا واژه ي « كدا م » در جمله ي زير صفت پر سشي ا ست نه ضمير پر سشي ؟

 به كد ا م سو مي ر و د ؟                             

145

با توجه به عبا رت: « بها رگذشته دو سا ل بود كه آ ن جا بودم .»

ا لف- « هسته ها ي » گروه ها ي ا سمي كدا مند ؟                                

ب- نا م وابسته ها ي پشين و پسين ا ين گروه ها ي ا سمي را بنويسيد

 

146

در جمله ي زير به جا ي ضمير ها ي شخصي جد ا ، ضمير پيو سته بنو يسيد .

   «توله ي شكاري بزرگ شد ه است . اسم او را به دستور تو « پات » گذاشته ا م .»  

147

نمودا ر گر و ه ا سمي ز ير را ر سم كنيد .

     « پر وا نه ي زيبا ي خيا ل »

148

ا زمصدر « گسستن » يك صفت ليا قت و ا ز مصد ر « روييد ن » يك صفت فا علي بسا ز يد .

149

با فعل « خوراند »يك جمله بسازيد و اجزاي آن را مشخص كنيد .                                                                                                                          

150

نوع ا فعال زير را بنويسيد :  

  الف ) خريده با شم               ب ) مي نويسيم

152

گذر يا ناگذر بودن افعال زير را مشخص كنيد ، در صورت گذرا بودن  ،نوع گذراي آن  را بنويسيد :

 الف ) او به گذشته خود مي نازد       ب ) احمد به مدرسه رفت         ج ) شهر تهران بسيار وسيع است  

153

براي الگوي زير ، يك گروه اسمي مثال بياوريد :                                                                                                                  

   + صفت مبهم + اسم  +   صفت بياني

154

با توجّه به متن زير به پرسش ها ي آمده پاسخ دهيد :

« رستم بي درنگ با سپاهي گران به جنگ سهراب رفت . در نخستين روز جنگ كاري از پيش نبردند . در روز دوم سهراب  از پدر خواست كه از جنگ دست بردارد .»

الف )  « بي درنگ » چه نوع قيدي است ؟                                                             

ب ) هسته و وابسته هاي گروه اسمي « نخستين     روز   جنگ » را بنويسيد . 

ج ) يك صفت شمارشي پسين  در متن بيابيد .           

146

نوع هر يك از حروف (نقش نما ) را در عبارت زير بنويسيد :

 به ا و سفارش كردم تا بيشتر تلاش كند                  

157

در عبارت زير ضمير شخصي را به ضمير مشترك تبديل كنيد :

    پدرم هميشه از كارهايش سخن مي گويد                                          

158

كدام يك از اسم هاي زير ، ساده ،كدام مركّب و كدام مشتق اند ؟

      الف ) چهل ستون       ب) دانشگاه        پ)  مداد  

159

د و كلمه ي ( عجب و فلا ن ) ر ا د ر جمله ها ي جد ا گا نه به عنو ا ن صفت پيشين به كا ر ببر يد.

160

با توجّه به عبارت زير به سؤالات پاسخ دهيد :

 « آن پسران ، توپ را  به فرهاد مي دهند »

الف : هسته ي گزاره را مشخّص كنيد   

ب :  صاحب خبر   و  نهاد پيوسته را مشخّص كنيد .

161

اجزاي جمله ي مقابل را بنويسيد :         

 پسر همسايه   مهندس ساختمان  خواهد شد .                                                                           

162

درجمله ي « ايران هميشه سرزمين دليران بوده است »  كدام كلمه« قيد » است ؟           

163

جدول زير را كامل كنيد :

فعل

بن ماضي

بن مضارع

صفت مفعولي

 

 

 

 

 

164

فعل مقابل را گذرا كنيد و به كمك آن جمله اي بسازيد و اجزاي آن را مشخّص كنيد :          «   دويد»

 

165

جمع مكسّر واژه هاي مقابل رابنويسيد  :                        حادثه  :                زمان :

166

ساخت اسم هاي زير را مشخّص كنيد :

قافله سالار            جوشش              كلاغ              

167

در جمله ي زير ، قيد ها راشناسايي كنيد و نوع آن ها را بنويسيد :

آن شب اصلاً از حرف هاي او سر در نياوردم

168

ازفعل «  ديدند »   يك صفت فاعلي ، يك صفت مفعولي و يك صفت لياقت بسازيد .

169

در گروه اسمي زير ، كدام كلمه « هسته » است ؟             

 « عامل مهمّ پيشرفت جامعه »

170

در جمله ي زير ، واژه ي مشخّص شده را از نظر ساخت (ساده ، مركّب و مشتق ) بررسي كنيد .

« سياوش ، يكي از قهرمانان محبوب شاهنامه است. »           

171

در جمله ي زير ، به جاي ضمير شخصي جدا ، ضمير شخصي پيوسته به كار ببريد.

«  كتاب هاي شما را خواندم »                                         

172

در جمله ي زير ، صفت پرسشي را تبديل به « ضمير پرسشي » كنيد .

خواندن چه شعري بيش از همه تو را به وجد مي آورد ؟

173

در جمله ي : « باران تند پاييزي بر بام هاي شهر باريد. »  :

الف ) شناسه را مشخّص كنيد                                                                                  

ب ) فعل جمله را با حفظ شخص تبديل به مضارع اخباري كنيد .                 

174

با فعل « مي دود » دو صفت فاعلي بسازيد .                                          

175

در جمله ي :

« مثنوي اثر معروف مولوي است كه در آن ، حكايات پند آموز بسياري دارد .»

الف ) ضمير را بيابيد                                           

ب ) نوع ضمير را مشخّص كنيد                         

ج ) مرجع ضمير كدام كلمه است ؟                    

176

حرف ربط وابسته ساز و هم پايه ساز  را در عبارت زير مشخّص كنيد .

« با اين كه در راه كسب علم رنج بردودشواري هاي بسياري را تحمّل كرد ، امّا از ادامه ي راه منصرف نشد . »

177

در جمله ي :

 « پسرك ، آهسته با دوست خود سخن گفت .»

الف ) كدام واژه قيد است ؟                                                     

ب ) نشانه دار است يا بي نشانه ؟                                             

ج ) نوع قيد را بنويسيد .                                                          

178

با توجّه به نمودار زير ، يك گروه اسمي مناسب مثال بزنيد .                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 اسم  + صفت + مضاف اليه                                                                  

179

نمودار مناسب جمله ي زير را رسم كنيد و جمله را درنمودار  قرار دهيد                                                                                            

كودك          از تاريكي شب            ترسيده بود

180

در جمله ي زير نقش نماها  را بيابيد و نوع هر نقش نما را بنويسيد .

    « من به خواندن شعر ، بسيار علاقه مندم .»

181

در گروه اسمي مشخّص شده ي زير ، نوع وابسته هاي پيشين و پسين را بنويسيد .

« هر انساني با يك كلام سنجيده  درس هاي زيادي مي گيرد .»

182

در گروه اسمي زير ، كدام كلمه « هسته » است ؟                              

   « سازمان فرهنگي نوجوانان ايران »

183

در جمله ي زير ، واژه ي مشخّص شده را از نظر ساخت ( ساده ، مركّب و مشتق ) بررسي كنيد .

 «  بهار در دشت و گلزار جلوه ي بي نظيري مي يابد .»                            

184

در جمله ي زير ، به جاي ضمير شخصي جدا « ضميرشخصي پيوسته » به كار ببريد .

« تمام حرف هاي او را شنيدم »                                     

185

در جمله ي زير ، صفت پرسشي را تبديل به « ضمير پرسشي » كنيد .

« خواندن كدام كتاب بيش از همه بر تو تأ ثير گذاشت .»

186

در جمله ي «  مادر مهربان من از سفر آمد »  :

الف :  شناسه را مشخّص كنيد                                                                                          

ب    : فعل جمله را با حفظ شخص  تبديل به مضارع التزامي كنيد .                        

187

با فعل « مي خواند »  دو صفت فاعلي بسازيد .                                                

188

در جمله ي :

 « سعدي در حكايات بي نظير گلستان ، دنياي پرباري را به خوانندگان خود نشان مي دهد . »

الف : ضمير را بيا بيد                                                          

 ب   : نوع ضمير را مشخّص كنيد                      

ج    : كدام كلمه مرجع ضمير است ؟                            

 189

حرف ربط وابسته ساز و هم پايه ساز را در عبارت زير مشخّص كنيد .

« گرچه رسيدن به هدف  بسيار مهم است، امّا هدف وسيله را توجيه نمي كند واصول اخلاقي را نبايدفدا كرد.»

190

در جمله ي « رزمندگان ايراني ، مردانه با دشمن جنگيدند .»

الف ) كدام واژه قيد است ؟                                                              

ب ) نشانه دار است يا بي نشانه ؟                                                        

ج ) نوع قيد مشخّص شده را بنويسيد .                                            

191

با توجّه به نمودار زير ، يك گروه اسمي مناسب مثال بزنيد .

                       وابسته                            وابسته                           هسته                     

                    صفت اشاره                    صفت شمارشي                    اسم

192

نمودار مناسب جمله ي زير را رسم كنيد و جمله را در نمودار قرار دهيد .

«  دخترك از دوستش رنجيده است . »

193

در جمله ي زير ،رنقش نماها را بيا بيد و نوع هر نقش نما را بنويسيد .

« ديدن طبيعت به انسان ، آرامش مي بخشد . »

194

در گروه اسمي مشخّص شده ي زير ، نوع وابسته هاي پيشين و پسين را بنويسيد .

« هيچ دانش آموزي ، اين كتاب اخلاقي را رها نمي كند . »

د ) بخش املا و بياموزيم

195

د ر با ر ه ي تفا و ت دو تر كيب ( هما ي سعا د ت ) و ( ظر ف ِبز ر گ ) تو ضيح د هيد .

196

مثا لي بنو يسيد كه د ر آ ن ر عا يت نقش نما ي ا ضا فه ( كسر ه ي ا ضا فه ) ا لز ا مي ا ست .

197

د ر گر و ه كلما ت ز ير ا ملا ي بر خي ا ز گر و ه كلما ت نادرست ا ست ؛ د ر ست آ ن ها ر ا بنو يسيد .

ا لف ) آ سايش و فر ا غ با ل   ب ) حوضه ي معنا يي     ج ) تا كيد و ا صر ا ر  د ) ز ند ه و ذ ي حيا ط

198

د ر جمله ي ز ير نگا ر ش كد ا م و ا ژ ه نا درست است ؟ صحيح آن را بنويسيد.

     علي ز ما ن ا متحا ن ر ا تلفنا" به من ا طلا ع د ا د .                              

199

تفاوت ( و ا ج و حر ف ) ر ا با ذ كر يك مثا ل تو ضيح د هيد .

200

چرا كاربرد كلمه ي « ناچاراً » در زبان فارسي نادرست ا ست ؟  

201

جمله اي بنويسيد كه در آن رعايت نقش نماي اضافه  (كسره ي اضافه ) الزامي است.

202

در گروه كلمات زير املاي برخي از گروه كلمات ، نادرست آمده است ؛ درست آن ها را بنويسيد .

  ا لف ) الغا و تفهيم            ب) نهنج گل             پ ) تفحّسات عميق          ت ) مزايا و محاسن

203

چرا كاربرد جمله ي زير نادرست است ؟       

  « هم آنان از موضوع ا طّلاع داشتند هم ما »

204

در عبارت زير كدام واژه نادرست نوشته شد ه ا ست ؟                                           

  « نو ع بيما ر ي پس ا ز تحقيقا ت و آ ز ما يشا ت متعد د ، شنا خته شد . »

205

چر ا تر كيب « بر عليه » نا درست ا ست ؟                  

206

كدام كلمات اهمّيّت املايي دارند ؟         

207

املاي ( اين جانب ) مناسب تر است يا ( اينجانب ) ؟                     

208

آيا جمله نيز گروه كلمه است ؟ چرا ؟                

209

حرف پاياني كدام كلمات زير ، مصوّت است ؟                                 

   سوسن – پرنده – ابرو – دروغ 

210

چرا كاربرد واژه هاي«دوّماً » و « حواس ها » نادرست است ؟

211

املاي برخي از گروه كلمات زير نادرست آمده است ، درست آن ها را بنويسيد :

الف ) مهرمانه و سرّي        ب ) فلق و شفق             ج ) قدر و خيانت                 د ) هور و ماه

  212

جملات زير را اصلاح كنيد :

الف )  منظره ي زيبايي كه ديروز ديدم را به تصوير كشيدم .

ب )    در كتابخانه هم آنان مطالعه مي كردند و هم ما .

213

علّت نادرستي جمله ي زير را بنويسيد :      

  « آيا چه اتّفاقي ممكن است بيفتد ؟ »                                   

214

چرا كار برد وا ژه ي« پيشنها دات » در فا رسي نا درست ا ست ؟

215

چرا جمله ي زير نادرست است ؟                                    

من مسابقه اي كه ديروز برگزار شد را ديدم

216

خط نوشتن با دست را در ا صطلاح چه مي نا مند ؟                                        

217

در عبارت زير ، نگارش كد ا م واژه ها  نا درست ا ست ؟                         

  ا ين روزها گاهاً در مطبوعا ت ا خبا رها ي متفاوتي نوشته مي شود

218

در گروه كلما ت زير ، ا ملا ي برخي ا زكلما ت نا درست آ مده ا ست ، درست آن ها را بنوسيد

ا لف ) عشقه و پيچك     ب ) عنا وين وا لغا ب       ج ) ا برا ز مصرّ ت        د ) حاشيه گذاري

219

همزه در كدا م يك ا ز مثا ل ها ي زير به حركت كسر ه نيا ز ندا رد ؟          

                 ا لف ) قا ئم                      ب ) جز ءِ 

220

جمله زير را اصلاح كنيد :

   آن قدر مطلب را برايش تكرار كردم كه به قول معروف خسته شدم .

221

چرا خطّ تحريري براي دست نوشته هاي ما  خطّ معيار خوانده مي شود ؟

222

به كمك نقش نماي اضافه  عبارات زير را به يك جمله تبديل كنيد :

كيف ، قهوه اي است . آن را خريدم                     

223

املاي تقريري چيست ؟    

224

عبارت زير را اصلاح كنيد :

 پروين اعتصامي شاعره ي متعهّد و برجسته ي ايران است

225

با مقايسه ي دو جمله ي زير :

1- دانشمندان با انجام تحقيقات فراوان به موفّقيّت رسيدند

2- مدير مدرسه تمام پيشنهادات منطقي دانش آموزان را مي پذيرد

الف ) صحيح وغلط بودن هريك از جملات را مشخّص كنيد .

ب )  دليل غلط بودن جمله ي مورد نظر را بنويسيد

ج ) جمله ي غلط را تصحيح كنيد .

226

صحيح هريك از جملات زير را بنويسيد و دليل غلط بودن هر جمله را ذكر كنيد .

الف )  در اردوي علمي مدرسه ، هم ما گزارش مفصّلي نوشتيم وهم مسئولين مدرسه.

ب  )  خواص هاي فراوان سير بر هيچ كس پوشيده نيست.

227

در گروه كلمات زير چهار غلط املايي به كار رفته است . صحيح هريك را بنويسيد.

حج گزاران اهل قلم – صورخيال – معمن و پناهگاه – حسب حال نويسي – معطوف و معطوف اليه

حوضه ي زبان شناسي  - مستهلك و نابود  - احار و آزادگان – خوار مغيلان – برخاسته از دل

228

با مقايسه دو جمله ي زير :

1- من خودم شخصاً به مسائل درسي خواهرم رسيدگي مي كنم .

2- من ناچاراً تقاضاي شما را مي پذيرم

الف ) صحيح وغلط بودن هريك از جملات را مشخّص كنيد

ب   ) دليل غلط بودن جمله ي مورد نظر را بنويسيد .

 ج  ) جمله ي غلط را تصحيح كنيد

  229

صحيح هريك از جملات زير را بنويسيد و دليل غلط بودن هر جمله را ذكر كنيد .

الف ) تمام كتاب هايي كه داده بوديد را خواندم .

ب  ) من هرگز برعليه دوستانم حرفي نمي زنم .

230

در گروه كلمات زير چهار غلط املايي به كار رفته است ، صحيح هريك را بنويسيد .

بحر در كوزه – آسايش و فراق بال – نغزغرض – حاشيه گذاري كتاب – غدر وخيانت – برخواسته از دل

اثر طاها حسين  - ياري و معونت – امواج سيماب گون – هوش وفراست

                                                               
نوشته شده در تاريخ توسط 

اسلایدر